W każdym semestrze jest 5 wykładów w wybrane soboty, godz. 10.00 (gr. I) i godz. 12.00 (gr. II, pierwszy i ostatni wykład o godz. 13.00). Każdy wykład trwa 45 minut, następnie przez 15 minut dzieci mogą zadawać pytania wykładowcy. Na pierwszym spotkaniu dzieci otrzymują indeksy i odbywa się uroczysta inauguracja, podczas której JM Rektor PŁ otwiera nowy semestr ŁUD PŁ.
Plan wykładów w semestrze zimowym 2026
19.09.2026 (sobota) godz. 10.00 (I grupa) i 13.00 (II grupa)
„Czy owady mogą zemdleć?” - tytuł wykładu zaproponowany przez uczestnika ŁUD PŁ - z ankiet dzieci, dziękujemy
dr hab. Krzysztof Pabis, prof. UŁ - badacz kolorowych motyli oraz tajemniczych zwierząt żyjących na dnie mórz i oceanów. Autor książek dla dzieci, między innymi: Owadziarium, czyli geniusz owadów (2020) oraz Gąsienice w czekoladzie (2018). Na co dzień pracuje na Wydziale Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego. Od roku 2024 jest prorektorem d.s. popularyzacji nauki i kształcenia.
Opis wykładu:
Dzieci uwielbiają zadawać pytania. Czasem takie, na które nie łatwo znaleźć odpowiedź. Czy owady mogą zemdleć? Czy motyle śpiewają? Kiedy mrówka może się zakochać? Naukowcy stają więc przed bardzo trudnym zadaniem, opowiedzenia o tych wszystkich cudach przyrody. Czasem, takie nietypowe pytanie mobilizuje nas do udzielenia niestandardowej odpowiedzi. Łatwo byłoby przecież przyznać, że motyle nie potrafią śpiewać piosenek, a przynajmniej nie śpiewają w taki sposób jak ludzie. Innym razem dziecięce pytanie sprawia, że zaczynamy szukać odpowiedzi i sami dowiadujemy się czegoś nowego. Tak było między innymi z tytułowym pytaniem o mdlejące owady. Kiedy usłyszałem je po raz pierwszy, nie bardzo wiedziałem jak miałbym odpowiedzieć. W efekcie rozmów z owadzimi lekarzami, postanowiłem jednak przyjąć wyzwanie. Jeśli chcecie się przekonać jaki był wynik poszukiwań i konsultacji, bardzo serdecznie zapraszam do wysłuchania wykładu. Kto wie, może jeśli kiedyś spotkacie na swojej drodze omdlałego owada, będziecie umieli udzielić mu pierwszej pomocy.
26.09.2026 (sobota) godz. 10.00 (I grupa) i 12.00 (II grupa)
Lekcja Różnorodności: jak wygląda świat w spektrum autyzmu? - tematyka wykładu była często proponowana w ankietach uczestników ŁUD PŁ
Jan Gawroński - samorzecznik, społecznik, działa w Fundacji Autism Team, Inicjatywie Obywatelskiej „Chcemy całego życia!” oraz Inicjatywie „Nasz Rzecznik”, Społeczny Zastępca Rzeczniczki Praw Dziecka.
Pomysłodawca i organizator Klubu Świadomej Młodzieży, który zrzesza młodzież w spektrum autyzmu. Janek nieustannie prowadzi interwencje, pisze listy, zwraca uwagę na poważne problemy społeczne osób w spektrum autyzmu i innymi niepełnosprawnościami.
Inicjator akcji rzeczniczych dot. znoszenia barier sensorycznych w polskich szkołach: propagator akcji „Ciche brawa” i „Stop głośnym dzwonkom w szkołach!”
Pasjonat map, tras i pociągów. Lubi pisać „słowa prawdziwe o sobie i ludziach”. Obala mity na temat życia w spektrum autyzmu. Kocha ludzi. Po swojemu.
Jak mówi: „Najlepiej czuje się w działaniu”.
Opis wykładu:
Czy wszyscy ludzie odbierają świat w taki sam sposób? Dlaczego niektóre dźwięki mogą być bardzo głośne, światło zbyt mocne, a rozmowy trudne do zrozumienia?
Podczas wykładu dowiecie się, czym jest neuroróżnorodność i jak wygląda codzienne życie osoby w spektrum autyzmu. Janek opowie o swoim doświadczeniu, o tym jak widzi, czuje i rozumie świat oraz co pomaga mu funkcjonować w szkole, wśród ludzi i w codziennym życiu. Wykład ma na celu pokazanie, że różnorodność nie jest czymś dziwnym ani trudnym – jest naturalną częścią świata, a każdy człowiek może funkcjonować inaczej, ale równie dobrze.
Współprowadzącą spotkanie będzie Sylwia Kowalska – prywatnie mama Janka, edukatorka włączająca, która pomoże wam lepiej zrozumieć przedstawiane treści oraz odpowie na pytania dotyczące wsparcia, komunikacji i relacji z osobami neuroatypowymi.
17.10.2026 (sobota) godz. 10.00 (I grupa) i 12.00 (II grupa)
„Kiedy umarło Morze Martwe?” - tytuł wykładu zaproponowany przez uczestnika ŁUD PŁ - z ankiet dzieci, dziękujemy
Piotr Malesa i Łukasz Pastusiak - nauczyciele geografii w Publicznym Liceum Ogólnokształcącym Politechniki Łódzkiej. Piotr Malesa zajmuje się edukacją z zakresie STEM oraz edukacją regionalną. Współautor programu edukacyjnego „Barwy Polski”. Łukasz Pastusiak - przewodnik po Łodzi i regionie Polski Środkowej. Uwielbia podróże dzięki czemu poznaje różne zakątki świata.
Opis wykładu:
Już w Starym Testamencie pojawiały się opowieści o tym niesamowitym zbiorniku nazywanym morzem. Czy to na pewno jest morze...? Podczas wykładu dowiesz się, dlaczego w Morzu Martwym można pływać bez wysiłku? Dlaczego nikt tam nie tonie? Dlaczego w tym zbiorniku nie spotkasz żadnej ryby, delfina ani rekina? I czy na pewno jest martwe? A może dopiero teraz umiera i ma szanse na drugie życie? Morze Martwe kryje wiele zagadek, to jedno z tych miejsc, które jest naj…., ale o tym to opowiemy już na wykładzie.
21.11.2026 (sobota) godz. 10.00 (I grupa) i 12.00 (II grupa)
„Czy robot może ukraść mój rysunek? O sztucznej inteligencji, pomysłach i prawie autorskim”
dr inż. Maria Woźniak-Malczewska - pracownik Politechniki Łódzkiej i Uniwersytety Łódzkiego, uczy zarządzania innowacjami i prawa. Od lat interesuje się prawem własności intelektualnej.
Opis wykładu:
Czy rysunek narysowany przez człowieka i obraz stworzony przez sztuczną inteligencję to to samo? Kto jest autorem obrazka wygenerowanego przez komputer? Czy można skopiować cudzy pomysł?Podczas wykładu wspólnie odkryjemy, czym są prawa autorskie i dlaczego chronią one twórców książek, filmów, piosenek, gier oraz rysunków. Poznamy także niezwykłe historie, w których główną rolę odegrały zwierzęta, roboty i sztuczna inteligencja. Dowiemy się, czy małpa może mieć prawa autorskie oraz czy robot może zostać artystą. Spróbujemy rozwiązać kilka zagadek i sprawdzimy, jak odróżnić własny pomysł od kopiowania. Przekonamy się również, czy sztuczna inteligencja jest bardziej pomocnikiem, czy może konkurentem dla człowieka. Jedno jest pewne – świat pomysłów jest pełen niespodzianek!
12.12.2026 (sobota) godz. 10.00 (I grupa) i 13.00 (II grupa)
„Gdzie mieszka energia? Od telefonu w kieszeni, do baz w kosmosie”
dr inż. Michał Lipian - pracuje w Instytucie Maszyn Przepływowych Politechniki Łódzkiej. Koncentruje się na odnawialnych źródłach energii, technologiach wiatrowych, dronach oraz szeroko pojętej energetyce. Jako opiekun Studenckiego Koła Naukowego Energetyków oraz flagowego projektu GUST udowadnia, że ekologiczna przyszłość świata zaczyna się w laboratorium.
Opis wykładu:
Dlaczego rozładowany telefon potrafi zepsuć dzień? Skąd bierze się prąd w naszych domach? Czy energię można złapać z wiatru, promieni słonecznych albo nawet wykorzystać ją w kosmosie? Podczas spotkania wspólnie odkryjemy tajemnice energii, poznamy niezwykłe wynalazki inżynierów oraz sprawdzimy, jak mogłyby działać elektrownie poza Ziemią.